https://www.deepl.com/ <<< TRADUZIONI DI QUALITA’ CON UN CLICK
Η Τοπική Αυτοδιοίκηση ως θερμοκήπιο κοινωνικής συνοχής και αλλαγής
Γράφει ο Ευάγγελος Αλεξανδρής Ανδρούτσος
Κοινωνιοβιολόγος, Κοινωνιοθεραπευτής.
Η τοπική αυτοδιοίκηση δεν πρέπει να περιορίζεται στον ρόλο μιας διαχειριστικής γραφειοκρατίας, υπηρετώντας ένα υπερτροφικό και συγκεντρωτικό κράτος που χάνει την επαφή με τις πραγματικές ανάγκες των πολιτών. Αντίθετα, πρέπει να μεταμορφωθεί σε έναν χώρο ζωντανής δημοκρατίας, όπου οι δημότες μπορούν να συμμετέχουν ενεργά, να εκφράζουν τους πόθους τους και να συνεισφέρουν στην επίλυση των προβλημάτων που αντιμετωπίζουν καθημερινά. Η τοπική αυτοδιοίκηση πρέπει να γίνει θερμοκήπιο βέλτιστων πρακτικών, που αγγίζει κάθε νοικοκυριό, φέρνει στο προσκήνιο κάθε δημότη και ενισχύει την αίσθηση ότι ανήκουμε στην ίδια κοινότητα και μοιραζόμαστε την ίδια μοίρα.
Από τη γραφειοκρατική διαχείριση στη συμμετοχή πολιτών
Η τοπική αυτοδιοίκηση πρέπει να ξεφύγει από τη λογική της απλής γραφειοκρατικής διαχείρισης και να εστιάσει στη συμμετοχή των πολιτών. Αυτό σημαίνει δημιουργία μηχανισμών που να επιτρέπουν στους κατοίκους να συμμετέχουν στην ανάπτυξη και την εφαρμογή πολιτικών που τους αφορούν. Για παράδειγμα, η δημιουργία συμβουλευτικών συνελεύσεων ή ανοιχτών δημοτικών συνεδριάσεων ακόμα και επιτροπές πρωτοβουλίας εθελοντικών δράσεων, μπορεί να ενισχύσει τη διαφάνεια και την εμπιστοσύνη των πολιτών στους θεσμούς. Η συμμετοχή δεν πρέπει να είναι συμβολική, αλλά πραγματική και αποτελεσματική, με στόχο την ενδυνάμωση των κοινοτήτων.
Κοινωνική συνοχή και αλληλεγγύη
Σε μια εποχή γεμάτη αβεβαιότητες και κινδύνους, η τοπική αυτοδιοίκηση από αποδιοπομπαίος τράγος της (παρα)πολιτικής, πρέπει να γίνει ο κύριος πυλώνας της κοινωνικής συνοχής και της αλληλεγγύης. Αυτό μπορεί να επιτευχθεί μέσα από δράσεις που ενισχύουν την αίσθηση της κοινότητας, όπως η αναβάθμιση δημόσιων χώρων, η διοργάνωση πολιτιστικών εκδηλώσεων και η δημιουργία χώρων συναντήσεων για τους κατοίκους. Μια γειτονιά είναι ασφαλής όταν είναι καθαρή, φωτεινή και ζωντανή, με πολύ κόσμο να συναντιέται και να αλληλεπιδρά. Έτσι, η τοπική αυτοδιοίκηση μπορεί να παίξει καθοριστικό ρόλο στην καταπολέμηση της κοινωνικής απομόνωσης και στην ενίσχυση του αισθήματος της αλληλεγγύης.
Υπερβατικές πολιτικές για καινοτομία
Για να πείσει τους πολίτες που έχουν απογοητευτεί από τους πολιτειακούς θεσμούς, η τοπική αυτοδιοίκηση πρέπει να υιοθετήσει υπερβατικές πολιτικές που να προωθούν την αλλαγή από τα κάτω. Αυτό σημαίνει την εφαρμογή καινοτόμων και αντισυμβατικών πολιτικών, όπως για παράδειγμα η υποχρεωτική ποσόστωση κοινωνικών κατοικιών σε νέες αναπλάσεις στον οικιστικό ιστό, σύμφωνα με τα ευρωπαϊκά προηγμένα κοινωνικά πρότυπα. Η δημιουργία κοινωνικών κατοικιών δεν αρκεί από μόνη της· πρέπει να συνοδεύεται από μια ευρύτερη στρατηγική που να ενισχύει την κοινωνική δικαιοσύνη και την ισότητα.
Από την απόγνωση της διαμαρτυρίας στην ελπίδα της δημιουργίας
Η τοπική αυτοδιοίκηση μπορεί να γίνει η κινητήρια δύναμη μιας νέας δυναμικής κοινωνίας, όπου οι πολίτες δεν είναι απλώς θεατές, σχολιαστές και κουτσομπόληδες των πρωταγωνιστών στο θέατρο της (παρα)πολιτικής, αλλά συμμέτοχοι στη διαμόρφωση και συστηματική κατασκευή ενός καλύτερου μέλλοντος, βήμα βήμα. Αυτό απαιτεί την ενεργοποίηση της κοινωνίας των πολιτών, τη δημιουργία συλλογικοτήτων και την ανάπτυξη πρακτικών που να ενισχύουν την αλληλεγγύη και την αίσθηση της κοινής μοίρας, μέσα από πρακτικές δημιουργικές, εκπαιδευτικές, διαπαιδαγωγικές, αλληλεγγύης, περιβαλλοντικές… Πρέπει να ξεπεραστούν οι οικονομικιστικές λογικές του ατομικού συμφέροντος, που οδηγούν στην απόγνωση και την απελπισία του ιδιώτη, και να αντικατασταθούν με μια νέα νοοτροπία του υπεύθυνου πολίτη, ενεργού δημότη που να στηρίζεται στη συλλογική δράση και την αλληλεγγύη μέσα από συλλογικότητες κοινών ενδιαφερόντων.
Συμπέρασμα
Η ελληνική τοπική αυτοδιοίκηση έχει την ευκαιρία από τόπος έρημος, στεγνός ιδεών και κοινωνικότητας, αφερέγγυος γραφειοκρατικός μηχανισμός υποχείριο του κρατικού ελεφαντιακού κράτους, να γίνει ο οικείος χώρος όπου η αλλαγή ξεκινά από τα κάτω. Με την ενεργοποίηση των πολιτών, την εφαρμογή καινοτόμων πολιτικών και την ενίσχυση της κοινωνικής συνοχής, μπορεί να δημιουργήσει ένα νέο κύμα αποκέντρωσης που θα φέρει την αλλαγή εκσυγχρονισμού που χρειάζεται κατεπειγόντως η χώρα. Η νοοτροπία του ωχαδερφισμού, της νωθρότητας, της αναβλητικότητας, της συστηματικής αστοχίας, της μη αξιολόγησης πεπραγμένων… μπορεί να νικηθεί μόνο με την ενεργή συμμετοχή του δημότη σε κοινές δραστηριότητες με άμεσο αντίκρυσμα στην καθημερινότητα, να ενισχύσει την αυτοπεποίθησή του πως μπορεί να αλλάξει στη συνέχεια και την ποιότητα των θεσμών που τον κυβερνούν, να καλυτερεύσει τη ζωή του. Η τοπική αυτοδιοίκηση δεν πρέπει να είναι απλώς ένας θεσμός επιβολής άνωθεν εντολών και εξουσιαστικών πολιτικών, αλλά μια ζωντανή κοινότητα διαλόγου και δημοκρατίας, που να αγγίζει κάθε πολίτη ώστε να εκφράζεται, να γνωρίζει, να αντιμετωπίζει υπεύθυνα και να φέρνει στο προσκήνιο την ανθρώπινη διάσταση της πολιτικής. Μόνο έτσι μπορούμε να χτίσουμε μια κοινωνία που να βασίζεται στην ελπίδα του ορθολογισμού, την αλληλεγγύη της συνοχής και τη θέληση για μια κοινή μοίρα, για ένα καλύτερο αύριο.
